chłopiec z piłką

Słowo presja pojawia się w różnych kontekstach podczas omawiania różnych przeszkód, które stają na sportowej drodze każdego zawodnika. Ten temat dotyczy nie tylko sportu, ale również sfer prywatnych takich jak dom, szkoła czy praca.

Czym jest presja?

Każdy sportowiec ma swoją definicję tego słowa, nie ma zawodnika, którego to zjawisko by nie dotknęło. Presja dotyczy nie tylko oczekiwań rodziców względem dziecka, ale także ich własnych, a co za tym idzie również ambicji, chęci małego sportowca do wygrywania.

Słowo presja pojawia się również w kontekście klubu, trenera, innych zawodników oraz kolegów z drużyny. Jest to więc zjawisko bardzo powszechne i każdy zawodnik (nawet ten najmniejszy) na pewnym etapie swojej kariery, będzie musiał się z nim zmierzyć.

Co wywołuje presję?

Przede wszystkim jest to dążenie zawodnika do jak najlepszych wyników sportowych. Są to również oczekiwania rodziny, trenera, klubu, aby sportowiec zawsze zwyciężał.

Kiedy pojawią się wątpliwości, że cel nie zostanie osiągnięty, że oczekiwania otoczenia oraz własne nie zostaną zrealizowane, wtedy pojawia się presja. To właśnie ten zewnętrzny nacisk na wyniki jest najtrudniejszy.

Bardzo często podczas treningów zawodnicy prezentują się dużo lepiej niż podczas zawodów. Jednak presja może również być konstruktywna. Może motywować do działania i sprawić, że zawodnik jest mocniejszy. Rola budująca nie jest jednak tak często spotykana jak ta deprymująca.

Jak poradzić sobie z presją?

Każdy zawodnik musi znaleźć, wypracować sobie, swoją metodę radzenia sobie z presją. Nie ma jednego skutecznego dla wszystkich rozwiązania. Można spróbować jednej z poniższych technik:

1. Mowa wewnętrzna.

Ta metoda polega na pozytywnych rozmowach wewnętrznych. Trzeba nauczyć się pozytywnie myśleć nie tylko w trakcie pojedynku, ale również przed i po.

Przykładowe myśli: „jestem dobrze przygotowany, ciężko pracowałem”, „wygrałem już parę spotkań, mam powody, aby czuć się pewnie”.

To są jedynie przykładowe teksty, dlatego warto wypracować z psychologiem czy trenerem odpowiednie dla siebie slogany motywujące, z których będzie można skorzystać w sytuacjach stresowych. Takie zindywidualizowane myśli mogą okazać się dużo bardziej skuteczne.

2. Wyobrażenie rozwiązań.

Każdy z nas wyobraża sobie co może pójść nie tak, co złego może się wydarzyć, ale w momencie, kiedy pojawia się strach to zamiast doprowadzić tę sytuację do końca, przerywamy to wyobrażenie. Lęk przed zakończeniem sprawia, że łatwiej jest przerwać niż dokończyć.

Ta technika polega na tym, aby nie przerywać trudnej sytuacji, tylko wyobrazić sobie jak można się zachować, aby ją rozwiązać. Co w sytuacji stresowej można zrobić, aby ją rozwiązać, można rozważyć kilka scenariuszy.

Dzięki temu w momencie w którym trudność się pojawi to będziemy już przygotowani, aby ją pokonać, będziemy wiedzieli jak się zachować. Ta technika może sprawdzić się nawet w bardzo trudnych sytuacjach, jednak trzeba się jej nauczyć.

3. Myślenie „tu i teraz”.

Jest to metoda, którą sportowcy wybierają najchętniej. Polega na skupieniu myśli na tym co się dzieje w danej chwili i nie wybieganiu w przyszłość ani przeszłość. Trzeba się skoncentrować na danym momencie, chwili, która trwa.

4. Technika „i” lub „ale”.

Bardzo często przed zawodami pojawia się natłok myśli, przez które ciężko się skoncentrować, a także które prowadzą do spadku pewności siebie.

Największym problemem tych myśli jest fakt, że paradoksalnie próba przekonania samego siebie do tego, żeby o nich nie myśleć, wywołuje dokładnie odwrotny skutek, bo nasza uwaga jeszcze bardziej skupia się na tym czego chcemy uniknąć.

Tutaj właśnie pojawia się miejsce na dokończenie zdania za pomocą słówek „i” lub „ale”.

Przykładowo:

„Jestem zdenerwowany, ale jak tylko wejdę na boisko to przestanę.”

„Jeszcze nigdy nie wygrałam z tym zawodnikiem, ale i tak dam z siebie wszystko, aby to zmienić.”

„Boję się, ale i tak mogę wygrać.”

Presja to również duże emocje!

Kiedy samemu nie staje się co jakiś czas do rywalizacji ciężko sobie wyobrazić jakie to budzi emocje. U rodziców zmagania dziecka oczywiście też budzą ogrom zarówno negatywnych jak i pozytywnych emocji.

Dla swojego dziecka chce samych najlepszych rzeczy, chce się również zapobiec wszystkiemu co złe. Nie można jednak obronić małego sportowca przed wszystkim co może go spotkać w jego sportowej karierze.

To co można zrobić to przygotować dziecko, że takie sytuacje mogą mieć miejsce i uświadomić, że to nie oznacza porażki, że za pomocą różnych metod można pokonać trudności, a także, że w życiu będzie miał ich cały wachlarz, nie tylko podczas rywalizacji sportowych.

Nikt nie jest w stanie zagwarantować, że te techniki będą skuteczne, jednak na pewno nic nie pogorszą, mogą tylko poprawić. Spróbuj nauczyć ich swoje dziecko i dopasuj je do jego indywidualnych potrzeb.

Jeżeli nie wiesz jak to zrobić, zapisz się na nasz internetowy kurs: 6 Zasad Wspierającego Rodzica. W tym kursie nauczysz się jak wspierać dziecko w sporcie, nawet jak nie masz doświadczenia psychologicznego.

Pozdrawiamy,

Aleksandra Pogorzelska i Paweł Habrat.


Zapraszamy wszystkich rodziców na naszego Facebooka: dzieckoisport.pl – blog dla rodziców